Je hoeft kinderen maar een paar stukjes hout te geven

Caroline fietste er vaak langs, maar stapte niet zomaar naar binnen. Via Gerard, die ze kende van boerderij De Meander, hoorde ze over Maakplaats The Villa. Ze was net in Brummen komen wonen en zocht contact met mensen en een plek waar ze iets kon doen. Na een telefoontje maakte ze een afspraak en sinds maart is ze er met veel plezier als vrijwilliger te vinden.

Caroline heeft een achtergrond als kunstenaar. Ze volgde de kunstacademie, maakte werk in opdracht en later gaf ze keramiekworkshops. Als kunstenaar heeft ze altijd al een sterke behoefte gehad om zelf te ontdekken en te experimenteren. Ook in haar eerdere werk met kinderen merkte ze hoe belangrijk dat is.

Experimenteren is de beste manier van leren

Ze werkte jarenlang in de kinderopvang en volgde daarnaast een pedagogische opleiding. Daar leerde ze veel over de manier waarop kinderen leren. ‘Experimenteren is de beste manier van leren. Als je zelf ontdekt wat het resultaat is van wat je doet, blijft het veel beter hangen.’
Ze vertelt hoe ze met kinderen naar buiten ging, stenen zocht bij de Rijn, naar planten keek, hutten bouwde en van allerlei materialen dingen maakte. Geen ingewikkelde opdrachten. Gewoon kijken wat er gebeurt.

‘Je moet zelf weten wat je wilt maken’

‘Je hoeft kinderen maar een paar stukjes hout te geven. Dan maken ze iets moois. Helemaal geen opdrachten. Dat is eigenlijk het allerbelangrijkste.’ Dat uitgangspunt herkent ze sterk in Maakplaats The Villa. ‘Kinderen komen hier binnen en hebben vaak al hun eigen plan. Ze willen weten, onderzoeken en maken. Wij hoeven ze alleen maar een beetje te helpen.’ Dit is een groot verschil met scholen. Daar krijgen kinderen volgens haar vaak te horen wat ze moeten doen, terwijl hier veel meer ruimte is voor een eigen idee.

Kinderen moeten hun initiatief behouden. Zelf nadenken over wat ze interessant vinden. Zelf keuzes maken. ‘Ik kan je helpen om iets steviger te maken. Ik kan je trucjes leren met stokjes of ijzerdraad. Maar je moet zelf weten wat je wilt maken. Anders krijg je kinderen zonder inspiratie, kinderen zonder initiatief.’

Misschien raakt dit onderwerp haar ook zo omdat ze zelf als kind moeite had met het reguliere onderwijs. Ze bracht een deel van haar jeugd door in Indonesië en groeide op met veel vrijheid om buiten te zijn en zelf dingen te ondernemen. Toen ze later in Nederland naar school ging, bleek het lastig om zich aan te passen. ‘Ik stond volgens mij de hele dag op de gang. Ik kon er niks mee en zij konden niks met mij.’ Terugkijkend weet ze: als Maakplaats The Villa toen had bestaan, had ze hier graag rondgelopen. ‘Ik had hier absoluut gezeten.’

De Vonkelboom

Wie bij The Villa binnenkomt, kan niet om de Vonkelboom heen. Het is een grote, goudkleurige boom met kronkelende takken, hartjes en een juweel. Caroline maakte hem samen met haar partner. De twee bomen groeien naar elkaar toe en komen samen in een hart. De boom slingert om de bestaande torens en het hekwerk heen, zonder die te raken of te belasten.

Caroline maakt vaker bomen. De vertakkingen fascineren haar: ze doen haar denken aan rivierdelta’s, waterstromen en aderen. Voor de Vonkelboom liet ze zich ook inspireren door de manier waarop boomwortels zich om oude gebouwen heen kunnen groeien, zoals bij de tempels van Angkor Wat. Voor Caroline staan de wortels voor wat kinderen nodig hebben: een stevige basis, voeding en ruimte om hun eigen weg te vinden.

Ongeveer een maand werkten Caroline en haar partner aan de boom. Het was bloedheet buiten. Er moest gelast worden en haar partner leerde zichzelf daarvoor de benodigde technieken aan.

Lekker rommelig

Toen Caroline voor het eerst binnenkwam, viel haar vooral op hoeveel er gebeurde. Er werd gebouwd, gekleid, gekookt en van alles uitgeprobeerd. De ‘lawaaicaravan’, het atelier, de gymzaal en de verschillende werkplekken maakten indruk. Maar ook de sfeer sprak haar aan. ‘Het is lekker rommelig. Niet alles hoeft netjes en hetzelfde te zijn.’

Ze zou graag nog meer mogelijkheden zien om met grotere materialen te werken, bijvoorbeeld met beton, gaas en ijzerdraad. Ook lijkt het haar mooi als kinderen hun werk vaker buiten The Villa kunnen laten zien. Ze fantaseert over een modeshow of optocht door het dorp, met zelfgemaakte kleding, hoeden, karren en poppen.
Caroline vindt het belangrijk dat kinderen kunnen laten zien wat ze gemaakt hebben en daar trots op kunnen zijn. Dat hoeft niet altijd een groot project te zijn. Soms is het een idee dat een kind zelf heeft bedacht en stap voor stap verder uitwerkt. Ze vertelt over een jongen die iets maakte waarmee hij, geïnspireerd door Spider-Man, spinnenwebben uit zijn handen kon schieten. Ze genoot ervan om te zien hoe hij zijn idee vormgaf.

Gewoon luisteren

‘Kinderen zijn eigenlijk mijn favoriete groep mensen.’ Ze geniet volop van de gesprekken. Van kinderen die uitgebreid vertellen wat ze aan het maken zijn en waarom. ‘Op school krijgen ze daar helemaal geen kans toe. Om gewoon te vertellen waar ze mee bezig zijn, wat ze aan het maken zijn.’ Hier kan dat wel. ‘Je kunt naast een kind gaan zitten en luisteren naar verhalen over de poes thuis, het konijn of een uitvinding die het zelf heeft bedacht. Je hoeft niet meteen iets op te lossen of ergens op te reageren. Soms is luisteren genoeg.’

Het doet haar goed om niet alleen thuis te werken, maar ook een paar dagen per week bij The Villa te zijn.

‘Ik zou willen dat heel Nederland dit soort plekken had.’